Grytha Visser, regisseur gidsen

Klein portret van Grytha Visser, regisseur van de gidsen bij De pASsant

Wie ben je?
Ik ben geboren in Leeuwarden, opgevoed door mijn moeder, die ook maatschappelijk werkster was. Mijn vader heb ik pas veel later leren kennen. Tegenwoordig woon ik in Snakkerburen. Ik werk als regisseur, dramadocent en ook nog als trainingsacteur. Als regisseur werk ik onder meer met de Groningse jongerengroep Jonge Sla en ook met de jongerengroep van het Shakespeare Theater in Diever.

Wat is je achtergrond?
Bij de Noordelijke Hogeschool Leeuwarden deed ik in een studie Nederlands en Engels een zogenaamde dramaspecialisatie. Daar kreeg ik de smaak van theater te pakken. Eerst ben ik vooral gaan spelen. Bij Theater Te Water van Just Vink speelde ik in vier producties. Op een boot langs dorpen en wijken om zelfgemaakte stukken te spelen, vaak met een maatschappijkritische inslag. Daarna bij Dastater, een kluchtengezelschap uit Groningen. Toen ontdekte ik met het maken van korte scènes dat ik regisseren leuk vond. Op een gegeven moment heb ik toen de Opleiding Regisseur voor het Amateurtheater gedaan van Keunstwurk. Dat gaf veel verdieping en was erg leuk om te doen.

Wat doe je binnen het project?
In De pASsant heb ik twee taken: ik regisseer de voorstelling van Suwâld en ik ben de regisseur van de gidsen voor de twee busroutes. Bij Suwâld was er een groepje vanuit de toneelvereniging die graag iets wou doen met de  gevolgen van de grotere bereikbaarheid door de komst van de Centrale As. Hoe reageert de bevolking -in dit geval vooral de jeugd – op al die nieuwe plannen? De voorstelling is al improviserend tot stand gekomen, met een grote inbreng van hun kant.

Als ‘busgidsregisseur’ had ik enige ervaring in het ‘Reis naar Wad’ project in Ferwerderadeel. De gidsen moeten het publiek op een aantrekkelijke manier meenemen op de reis, informatie geven over de verschillende plekken, maar de toeschouwers soms ook laten bij komen. Het is een heel aparte klus om twaalf gidsen (op drie bussen per route) voor een theatergebeuren als dit voor te bereiden. Ze moeten een personage spelen dat niet te ver van ze af staat, zodat ze het makkelijk vol kunnen houden en overal op in kunnen spelen. Aan de andere kant moeten ze ook houvast kunnen hebben aan hun personage.

Werken met spelers/medewerkers
Voor sommige spelers is de manier van werken volstrekt nieuw. Maar ook spelers zonder enige ervaring pakken het uiteindelijk prima op. Het lastige is dat je moet spelen met publiek dat er nog niet is. We zijn begonnen met de functie van de gidsen te bespreken, daarna  speloefeningen om in de sfeer te komen en vervolgens zijn we rollen gaan zoeken die bij ze passen. Veiligheid om dingen uit te proberen is heel belangrijk. En plezier natuurlijk!

Ook in Suwâld is gewerkt vanuit improvisatie. Daar is eerst gekeken wat voor ideeën en plannen er lagen en wat we daarmee zouden kunnen doen. Uit de improvisaties kwam vervolgens allerlei materiaal voort dat je langzaam maar zeker tot een voorstellinkje uitgroeit.

Wat staat het publiek te verwachten?
Een verrassende reis langs allerlei verschillende plekken. Je ziet mensen uit de omgeving hier die zichzelf op totaal verschillende manieren presenteren om het publiek iets te laten beleven. Zoals een van de gidsen het zei:  u bent de reiziger, de passant, een reiziger die net als in het leven, verder gaat, maar er wel iets van meeneemt. Het beleven staat centraal: stil spel, historische plekken, toekomstplannen, verrassende kleine scènes. Het is soms ook een vorm van landschapskunst, waarbij het de plekken zelf zijn die het doen.

Nog iets bijzonders te noemen in dit project?
Het meest bijzondere van dit project is toch wel het gemeenschapsgevoel dat er uit spreekt. De inbreng van de mensen die er wonen komt er heel mooi in naar voren. En ook dat verstilling weer een plek mag hebben. Als je in je auto op al die snelwegen rond Leeuwarden racet, krijg ik wel eens het gevoel dat al die wegen je weg houden van de plek waar je bent. Deze voorstelling laat je voelen en zien waar je bent. Dat is toch wel heel belangrijk. En dan de manier waarop het tot stand komt. Je kan het vergelijken met een lappendeken die bestaat uit allemaal kleine, losse stukjes die met heel veel liefde gemaakt zijn en nu samen een geheel worden.

Hans Brans, Keunstwurk

Grytha Visser, regisseur van de gidsen en Sûwald

Grytha Visser